عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
264
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
عضدى بغداد از معالجين معروف بودهاند قال فى عيون الانبأ ( انما عمر عضد الدوله البيمارستان الجديد الذى على طرف الجسر من الجانب الغربى من بغداد كانت لاطبأ الذين جمعهم فيه من كل موضع و امر المراتب منه اربعة و عشرون طبيبا و كان من جملتهم ابو الحسن على بن ابراهيم بن بكس و ابو الحسن بن كشكرايا و ابو يعقوب الاهوازى و ابو عيسى بقيه و القس الرومى و بنو حسنون انتهى ) ولى در كتب ديكر از اطباى بنو حسنون ذكرى نشده لذا بر احوال آنها بصيرت كامل و اطلاع درست حاصل نگرديد * 2 1 بنوماسويه - در اوايل دولت عباسيّين چهار نفر طبيب بودهاند كه در السنهء اطبا و كتب قدما بابن ماسويه مشهوراند و آنان را كه تتبعى درست در تراجم رجال اطبا نيست بسا هست كه اين چهار طبيب را يكى دانند و ما اسم آنان را در اين مقام باجمال بتحرير آورده و هم در موقع خود در ذيل نام هريك ترجمهء آنها را مفصلا مسطور مىداريم * خود ماسويه از اطباى سريانى بوده و در بيمارستان جندى سابور بساختن ادويه و پرستارى مرضى روز مىگذرانيد و از علم طب حرفى نخوانده بود ولى بجهة كثرت ممارست در عمل در فن معالجه بصيرت تمام داشت پس از چندى بجهة واقعهء كه در ترجمهاش خواهد آمد كارش بالا كرفت و در زمرهء اطباى دربار هارونى منسلك گرديد و اولاد او نيز در دربار خلفا صاحب مقامات بلند گرديدند و از آنها اوّل كسى كه صاحب رتبت و داراى منزلت گشت يوحنا بن ماسويه است و او ترجمهء اغلب كتب قديمه را بامر هارون باتمام برده و بعد از هارون امين و مأمون را نيز بطبابت خدمت كرده و در اوان خلافت متوكل در سنه دويست و چهل و سه ( 243 ) وفات كرد * 2 1 ( 2 ) ميخائيل بن ماسويه * طبيب مخصوص مأمون بوده و خواهر جبرئيل طبيب مشهور در حبالهء نكاح او بود * 2 1 ( 3 ) عيسى بن ماسه * مؤلف كتاب من لا يحضره الطبيب است در كتاب نامهء دانشوران اين طبيب را جزو بنى ماسويه نكاشته ولى آنچه از كتب قدما مفهوم مىشود طبيب مزبور از پسران ماسويه مذكور نمىباشد * 2